Türkmenistan'da Yeni anayasa bütün uluslararası ve demokrati

2009-05-27 19:00:02


Türkmenistan'da çok partili sistemi ve pazar ekonomisini temel alan yeni anayasa kabul edildi. Türkmen Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, başkent Aşkabat'ta toplanan 2507 üyeli Halk Maslahatı'ndaki konuşmasında, ömrünü dolduran ve ülkenin gelişmesiyle uyumlu olmayan eski anayasanın yerini alacak yeni anayasanın oybirliğiyle kabul edildiğini söyledi.

1992'den beri ülke yönetimiyle ilgili en önemli kararların onaylandığı Halk Maslahatı'nın da gereksizleştiğini belirten Berdimuhamedov, "Yeni anayasa bütün uluslararası ve demokratik normları karşılıyor. Bunu yürürlüğe koyarak, ülkemizin itibarını uluslararası düzeye taşıyacağız" dedi. Berdimuhamedov daha sonra, 1999'dan beri uygulanan geleneğe uyarak, Kadir Gecesi nedeniyle 1670 mahkûmun affedilmesini içeren kararı imzaladı.

Yeni anayasayla birlikte, "Yaşulular Maslahatı" adıyla danışma meclisi olarak varlığını sürdürecek olan konseyin karar yetkileri devlet başkanı ve parlamentoya devredildi. Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin dağılmasından beri ülkeyi yöneten Demokratik Parti'nin dışında partilerin kurulmasına geçit veren yeni anayasada Batı ülkelerindeki pazar ekonomisinin örnek alındığı da ifade ediliyor. "Üretim araçları, topraklar ve diğer malzemeler ve entelektüel varlıklar üzerindeki özel mülkiyet hakkının tanındığını" belirten anayasa, "devletin girişimciliği ve küçük işletmeciliği teşvik ederek, pazar ekonomisi oluşturulmasına çalışacağını" kayıt altına alırken, "devlet mülkiyetinin süreceği" de ifade ediliyor.

Amaç Batı'yı memnun etmek

 


Ayrıca anayasaya göre, parlamentonun üye sayısı aralık ayında yapılacak seçimlerle birlikte 65'ten 125'e çıkarılacak.

Rus gazetesi Nesavisimaya Gazeta, bir anayasa mahkemesini içermeyen yeni düzenlemenin gerçek reformlar getirmekten çok, Batı ülkelerini memnun etme amacı taşıdığını öne sürdü. "Batı için anayasa" başlıklı yorumda, Türkmen siyaset uzmanı Ferhad İlyasov'un, "Demokratik normlar söz konusuysa, siyasi tutuklular var oldukça, hiçbir muhalefet partisi ve özgür medya olmadıkça bunların hepsi laf" görüşüne yer verildi. İngiltere'deki Chatham House adlı araştırma merkezi uzmanı Annette Bohr ise "Başkanlık kararlarının tüm diğerlerinin üzerinde olacağı ve ülkenin büyük ölçüde kararnamelerle yönetileceği anlaşılıyor" dedi.

Hazar Denizi ve Orta Asya'daki enerji kaynakları nedeniyle Avrupa ve ABD'nin önem verdiği Türkmenistan, AB'nin Rusya'ya enerji bağımlılığının azaltılması için yeni enerji yolları geliştirme planlarının da merkezinde yer alıyor. 2006'da ölen "Türkmenbaşı" Saparmurat Niyazov, 21 yıl boyunca sürdürdüğü iktidarı boyunca Batı ülkeleri ve Rusya ile ilişkilerini dengeli yürütmüştü.


65
0
0
Yorum Yaz