Türkmen Beydilileri

Türkmen Beydilileri

Suriye'de Yaşayan Türkmenler bin yıldır Suriye topraklarında yaşamekdadirler Türkmenlerin Osmanlı,Selçuklu, Memlük 1000 yıllık iktidarında Suriye huzur,mutlu bir biçimde yönetilmiş. ............................... Türkmenler, birçok insanlık meziyetlerini varlıklarında toplamış bir millettir. Kahramanlık, savaşçılık, teşkilatçılık gibi, dünyanın başka hiçbir milletinde bir bütün halinde görülmeyen üstün vasıflarımız yanında; güzel sanatların çeşitli dallarında ulaştığımız sevi

Hələb Səlcuq Məlikliy

30/1/2010

Suriyanı fəth edən və 1078-ci ildən bəri Böyük Səlcuq Dövlətinin Suriya məliyi olan Alovlan (Sultan Alparslanın oğlu və Sultan Məlikşahın qardaşıdır), özünü sultan elan edərək, qardaşı(bacısı) oğlu Sultan Bərkyarukun üzərinə getmiş, dekabr 1094-cü ildə Bağdadı fəth edərək adına xütbə oxutdurmuşdur. Lakin Reydə qardaşı(bacısı) oğluna məğlub olmuşdu (1095-ci il). Oğullarından Rıdvan Hələbdə, və Dukak isə Şamda hakimiyyətlərini elan etdilər. Hələb hakimi Rıdvan xaçlılarla mübarizə etmişdir. Bir ara sərhədlərini Cənubi Anadoluya qədər genişlətmişdir. 1117-ci ildə isə hər iki bölgədə də hakimiyyət, atabəylərin əlinə keçmişdir. Hələb Səlcuq Məlikliyi Antakyanı fəth edən Süleyman Şah, Suriya hakimiyyətini ələ keçirmək istədi (1085-ci il). Hələb Qubernatoru İbn Huteyti, Tutmadan kömək istədi. Məlik Alovlan, yanında Ardıq Bəy olduğu halda, hücuma keçdi. İki xanədan üzvü Hələb ətrafında Ayn Seylem mövqesində qarşılaşdılar. Edilən müharibədə Süleyman Şah, öldürüldü (1086-cı il). Alovlan, Hələbi ələ keçirdisə də, iç qalanı ala bilmədi. Suriyadakı hadisələr üzərinə Böyük Səlcuq Sultanı Məlikşah, bölgəyə səfər təşkil etdi. Alovlan, Şama çəkildi. Sultan Məlikşahın Suriyadan ayrılmasından sonra Alovlan, hərəkətə edərək, 1090-cı ildə Humusu ələ keçirdi. Trablusşam mühasirəsı müvəffəqiyyətsizliklə nəticələndi. Məlikşahın vəfatından sonra Sultan Berkyarukla səltənət mübarizəsinə girişən Alovlan, Rey yaxınlarında etdiyi döyüşdə sərkərdələrinin qarşı tərəfə keçməsi səbəbindən məğlub oldu. Gənc yaşda həyatını itirdi (1095-ci il). Məlik Alovlanın ölümündən sonra oğullarından Rıdvan Hələbdə, Dukak isə Dımaşkda səltənətini elan etdi. Beləcə Suriya Səlcuq Dövləti, Hələb və Dımaşk Məlikliyi olmaq üzrə iki yerə ayrıldı. Məlik Rıdvan, Hələb Səlcuq Məlikliyini qurduqdan sonra hökmdarlıq sahəsini genişlətməyə içalışdı. Əvvəlcə Suruç üzərinə getmiş, lakin Artukoğlu Sökmənin müvəffəqiyyətli müdafiə etməsi qarşısında buradan çəkilərək Erməni Toros idarəsindəki Urfanı zəbt etmişdi (1096-cı il). Məlik Rıdvan şəhəri iç qalasının idarəsini Antakya qubernatoru Yağı-Basana verərək Hələbə döndü. Rıdvan Dımaşk şəhərini də alıb, atasının sağlamlığındakı torpaqlara sahib olmaq istəyirdi. Nəticədə Dımaşkı mühasirə etdi, lakin müvəffəqiyyətsiz oldu. İki qardaş arasındakı bu hakimiyyət mübarizəsindən faydalanan Fatımilər, Əmr əl-Cüyuş Üstün rəhbərliyi ilə Qüdsə bir ordu göndərdi. Fatımi ordusu 40 gün davam edən bir mühasirədən və döyüşdən sonra Qüdsü Ardıq ailəsindən aldı (Avqust 1096-cı il). Məlik Dukak da, Rıdvana qarşılıq olaraq Hələb üzərinə getməyə təşəbbüs göstərdi. İki tərəfin orduları Kennesrində qarşılaşdılar. Rıdvan, Dukakı ağır bir məğrubiyyətə uğratdı (20 mart 1097-ci il). Dukak, Rıdvanın tabeliyini tanımaq məcburiyyətində qaldı. Bu dövrdə müsəlman ölkələrinə qərbdən Səlib yürüşləri başlandı. Anadolunu keçən xaçlılar Antakyanı aldılar (1098-ci il). Antakya qrafı Bohemond Hələbə bağlı bəzi qalaları işğal etdi. Bir müddət sonra Məlik Rıdvan hərəkətə keçərək Hələb ətrafında xaçlıların əlinə keçən bir çox yerləri geri aldı. 1105-ci ildə Kınnesrində Rıdvan ilə xaçlılar təkrar qarşılaşdılar. Rıdvan xaçlılar ilə edilən müharibəni uduzaraq Hələbə çəkilmək məcburiyyətində qaldı (1105-ci il). Xaçlılar onun bu uduzmasından faydalanaraq Hələb bölgəsinin xeyli hissəsini talan və etdilər. Məlik Rıdvan kömək üçün Böyük Səlcuqlara müraciət etmişdi. Sultan Məmməd Tapınarın çağırışına bir çox müsəlman əmir gəlmiş və Mevdudun rəhbərliyindəki bu Səlcuq ordusu, Joscelinin əlində olan Tel-Başiri müsarirə etmişdi. Lakin nəticə alınmamışdır. Məlik Rıdvan isə Hələb Səlcuq Məlikliyinin yox olmaq təhlükəsiylə qarşı-qarşıya olduğunu Əmir Mevduda bildirərək, Səlcuq ordusunun Hələbə gəlməsini istədi. Əmir Mevdud bu arzunu qəbul edərək Hələb bölgəsinə gəldi. Ancaq, ehtimalla Səlcuqlu əsgərlərinin sərt hərəkətləri, Rıdvanın Hələb qapılarını bağlamasına səbəb oldu. Nəticədə Səlcuqlu ordusu Hələb qarşısından ayrılmaq məcburiyyətində qaldılar (Sentyabr 1111-ci il). Məlik Rıdvan getdikcə artan xaçlı təzyiqi qarşısında Dımaşk hakimi Tuğ-Tegini Hələbə dəvət etdi. Tuğ-Tegin Hələbə gəldi. Nəticədə Rıdvan və Tuğ-Tegin müqavilə bağladılar. Buna görə, Tuğ-Tegin Rıdvan adına xütbə oxudub, pul basdıracaqdı (1112-ci il). Çox keçmədən bu razılaşmanın pozuldu. Tuğ-Tegin özünü təhdid edən xaçlılara qarşı bir çox Səlcuq əmirindən, o cümlədən Məlik Rıdvandan da kömək istəmişdi. Rıdvan ehtimalla illik vergi ödədiyi Antakya Qrafı Rogerdən çəkinərək bunu qəbul etməmişdir. M ə lik R ı dvan bu hadis ə l ə rd ə n sonra ç ox ya ş amam ış, ş idd ə tli bir x ə st ə liy ə tutularaq 10 dekabr 1113- c ü ild ə H ə l ə bd ə ö lm üş d ü r . Məlik Rıdvanın ölümündən sonra Hələb Məlikliyinin başına 16 yaşındakı oğulu Alp Aslan əl-Ahras keçdi. Ancaq, idarəçilik atabəyi olan Xədim Lülünün əlinə keçdi. Atabəy Lülü 1114-cü ilin sentyabrda Alp Aslanı öldürtmüşdü. Atabəy Lülü, Alp Aslanın yerinə altı yaşındakı qardaşı Sultan-şahı taxta çıxardı. Beləcə bir müddət dövlətin gerçək idarəçisi oldu. Ancaq qüdrətli bir məliyin yoxluğu və ordusunun az olması, Hələb Məlikliyi yalnız adı çəkilən şəhəri müdafiə etmək məcburiyyətində idi . 1117-ci ildə Lülü bir səfər əsnasında türk dəstəsi tərəfindən öldürüldü. Daha sonra idarəni başqa xədimlər ələ keçirdi. Sultan-şah onsuz yaşca kiçik olduğundan yalnız adla məlik idi. Hələb şəhəri bu qarışıqlıqlar səbəbindən xaçlıların talan və zəbtindən xilas ola bilməyəcək bir vəziyyətdə idi. Ardıqlı İlgazi 1117-ci ildə Hələbi müvəqqəti olaraq aldı. Ertəsi il çətinlik içindəki xalqın çağırışı ilə İlgazi Hələbə tamamilə hakim oldu. və Sultan-şahı da həbs etdi (1118-ci il). Hələb Məlikliyinin, Suriya Səlcuq Dövlətininj sonu çatdı. Dımaşk (Şam) Səlcuq Məlikliyi Alovlanın ölümündən sonra, oğulu Dukak, Suriya Səlcuqlarının Dımaşk dövlətini qurmuşdu. Alovlanın əmirlərində olan Əmr Tuğtegin, Sultan Berkyarukun əlinə əsir düşmüş, sonra sərbəst buraxılmışdı. Tuğtegin, Dımaşka gələrək Dukakın xidmətinə girdi və ordu sərkərdəliyinə gətirildi. Dukakın anasıyla evləndi və məlikliyin idarəsini ələ aldı. Dukak, Dımaşkı ələ keçirmək istəyən böyük qardaşı, Hələb Məliyi Rıdvan ilə etdiyi mübarizədə məğlub olub, onun hakimiyyətini qəbul etdi. Məlik Dukak, bundan sonra xaçlılarla mübarizə etdi. Lakin xaçlı komandiri Raymondla etdiyi Trablus önündəki döyüşü uduzdu (1102-ci il). Dukakın 1104-cü ildə ölümündən sonra, Atabəy Tuğtegin, əvvəl onun bir yaşındakı oğlu Alovlan adına xütbə oxutdu. Daha sonra Dukakın on iki yaşındakı qardaşı Ertaşı taxta keçirdi. Lakin, Tuğtegindən qorxan Ertaş, Dımaşkdan qaçdı (1104-cü il). Beləcə, Suriya Səlcuqlarının Dımaşk qolu sona çatdı və yerinə Tuğtegin ailəsi, yəni Böriler Xanədan qurdu. Suriya Səlcuq hökmdarları Tacüddövle Alovlan (1079) Rıdvan (Hələb) (1095-1113) Dukak (Şamda) (1095-1104) Alp Aslan əl-Ahras (Hələb) 1113 Sultanşah (Hələb) (1114-1117)
 

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı

Suriyada yaşayan türkmənlər

30/1/2010

Ərəb ölkəsi olan Suriyanın əhalisi hazırda 20 milyon təxmin edilir. Bugünkü Suriyada yaşayan türkmənlərin durumuna keçmədən öncə, türkmənlərin buraya gəlişlərini gözdən keçirək.
Suriya, yerləşdiyi coğrafi mövqeyə görə, doğu ilə batını birləşdirdiyindən burada sümerler, assurlular, makedoniyalılar və romalılar hakimiyyət qurmuşlar. İslamiyyətin doğuşundan sonra bölgədə, Hz. Ömərlə başlayan bir islimi hərəkat görürük. Bu durum, Əməvi və Abbasi xanədanlıqları zamanında da davam etmişdir. Suriyadakı türkmənlərin 7 və 8-ci əsrlərdən bəri Fərat və Dəclə boylarına endikləri, ayrıca, Mesopatomiyadan və Anadoludan Suriyaya köçdükləri, 9 və 11-ci yüzildən bu yana bölgədə yaşadıqları bilinməkdədir.Daha
öncə Misirdə bir Türk sərkərdəsi Tolunoğlu Əhməd öz xanədanını qurmuş (875) və bu xanədan 905-ci ilə qədər davam etmişdir. Tolunoğlu Əhməd Suriyanı 877-ci ildə almışdır. Daha sonra başqa bir Türk sərkərdəsi Toğac oğlu Mühəmməd Əbu Bəkir bir xanədan qurmuş və bu da 935-969 illəri arasında bölgəyə hakim olmuşdur. Hər iki Türk xanədan Abbası xəlifəliyinin bir siyasəti olaraq olaraq Türk sərkərdələri ilə Türk askərlərinə, orduda böyük yer vermələrinin sonucunda donmuşdur.
Türkmənlərin bölgəyə gelib yerləşmələri, Böyük Səlcuqlu Dövlətinin Qəznəlilərlə yapdığı Dandanakan savaşından sonra baş verib. Böyük Səlcuklu Dövləti, bu savaşdan sonra 1063-cı ildən etibarən öz həyat tərzlərinə uyğun bildikləri bu bölgəyə yerləşməyə başladılar. Özəlliklə Hələb, Lazzikiyə, Trablusğam və Asi İrmağı vadisi boyunca Hama, Humus və Şam bölgesində yerləşdilər. Türkmənlərin buraya axını Afşin və Sandık Bəylər rəhbərliyində Hələbə qədər davam etmişdir. 1069-1070-cı illərdə Kurlu və Atsız Bəylər, Güney Suriyanı tamamən ələ keçirmişlər.
1071-ci ildə Malazgirt Savaşından sonra aşağı və yuxarı Fərat boylarında, saltuklar, məngücəklər, danışməndilər, yaşnalıoğullar, artuklar kimi Türk Bəylikləri qurulmuşdur.
1077-ci ildən sonra Suriya Səlcuqlu məliki olan Tutuğ, özünü sultan elan edərək, Oğuzların yuva boyu ilə bayat, avşar, bəydillilərlə Şam və Hələbdə yerləşmişlər.
1117-cı ildən bölgədə hakimiyyət Atabəylərin əlinə keçdi. Suriya Səlcuqlarının Şam qolu, Atab ə y Tuğtəkin tərəfindən yönətilirdi. Səlahəddin Əyyubinin ölümündən sonra bölgəyə bir başqa Türk dövləti olan Məmlüklülər hakim olmuşdur. Anadoluya hakim olan Səlcuqlu Dövləti isə 1243-ci ildə Moğolların yapdığı savaşıda məğlub olmuşlar. Bu basqının nəticəsində özəlliklə Kayseri və Sivasda yaşayan türkmənlər, Məmlük sultanı Baybars zamanında Suriya bölgəsinə yerləşmişlər. Bu dönəmdə Suriyaya gelib Şamda yerləşən türkmənlər, Elxanlı hökümdarı Əbu Səid Bahadır xanın ölümündən sonra çıxan siyasi konfliktdən faydalanaraq 1337-ci ildə Elbistan yaxınlığında Dulqadiroğulları bəyliyini qurmuşlar. Yavuz Sultan Selim, 1516-cı ildə Məmlüklüləri yenərək bu günkü Suriya torpaqlarını Osmanlılara bağlamışdır. 1916-cı ilin sonuna qədər bu bölgədəki Türk hakimiyyəti, kəsintisiz olaraq 402 il sürmüşdür. Bu sürədə bölgə insanları, dərin Türk kültürünün təsiri altında qalmışdır. Bu təsir özünü ən çox dil qonusunda göstərmişdir. Suriya ərəblərinin ləhcəsi ən çox türk sözləri qəbul etmiş ərəb ləhcəsidir. I Dünya Savaşının sonuna qədər Osmanlı hakimiyyətində qalan Şam, Trablus və Hələb əyalətləri şəklində yönətilən Suriya, Türk yönətimi altında kültürəl, sosial və ekonomik sahələrdə qalxınma və ən sabit dönəmini keçirmişdir. 30 oktyabr 1916-cı il Mondoros müqaviləsinə qədər aşağı yuxarı 500 il Türk hakimiyyətində qalan Suriya, ingilis və fransız işğalına uğramış, 1936-cı ildə isə Fransadan asılı cümhuriyyət olmuşdur. 20-cı əsrin ortalarında çox sayda Suriya türkməni ərəbləşmiş, beləcə bu ölkədə yüz illərdir sürən assimiliyasiya son dönəmdə də davam etmişdir. Oğuz türkmənlərinin və Məmlük qıpçaqlarının nəvə-nəticələri olan Suriya türkmənlərinə Bayır-Bucaq türkmənləri də deyilməkdədir. Türkmənlər Suriyada azınlıq kimi qəbul edilməməkdədir. Xalq içərisində də "türkmənlər" olaraq adlandırılır. Suriyada Bayat, Afşar, Kadirli, Ərəbli, Bəymişli, Hacəli, Qarakeçili, Əsabəli, Musabəyli, Elbəyli, Axar, Heyran, qaraşlı, Candırlı, Günəşli, Sincar kimi türkmən boyları yaşamaqdadır. Bu türkmən boyları ilə Anadoludaki Türk boyları arasında inanclar, gələnəklər və folklor baxımından çox önəmli bənzərliklər var. Suriyada yaşayan türkmənlərin sayı haqqında yaxın
zamanlarda verilən təxminlər - 500 min - 1 milyon daha azdır. Gerçək rəqəmlər 1.8 - 2 milyon arasında təxmin edilir. Bunların üçtünə ərəbləşmiş türklənləri də gəlsək, onların sayı iki qat artır. Suriyadakı türkmənlərin başında olan Kal Muhamməd Mustafa Basa, onun oğlu Hacı HasanMustafa Basa, Faruk Mustafa Basa Əcəmdəki Salva kəndində yaşayırlar. Özləri Suriyadakı türkmənləri yüzillərdir bir arada toplayan Hacəli tayfasındandır.
Suriyada toplam 523 türkmən kəndi vardır. Suriya hökuməti, son illərdə türkcə yer adlarını ərəbləşdirməyə başlayıb. Əsabəyli - Əsəviyyə, Kabamaz - Bəlutiyyə, Merhan - Salva, Daşlıoyuk - Talhacr, Turunca - Umitüyur, Karınca - Behlüliyyə olmuşdur. Suriyada türkcə təhsil verən bir məktəb olmadığı üçün türkmənləri bir arada tutan hər hansı təşkilat yoxdur. Kənd və qəsəbələrdə yaşayan türkmənlər öz aralarında türkcə qonuşmağı sürdürürlər. Yüksək təhsil alan türkmənlərin sayı çox azdır və onlar da Türkiyədəki məktəblərdə oxumuşdur. Türkcə çıxan mətbu yayın orqanları, 1922-ci ildən 1937-ci ilə qədər sürgündə olmuş Refik Halitin sayəsində çıxan "Doğru Yol" və "Vəhdət"dir. Suriya türkmənləri şivələri və ədəbiyyatları baxımından Türkiyənin bir uzantısı kimidir. Suriyada qonuşulan ağız da, Türkiyənin Hatay bölgəsində qonuşulan türkmən ağızlarının eynidir. Hama və Humus türkmənlərinin şivesə isə əski Osmanlı dilinə daha yaxındır. Və bazi hallarda Azərbaycan türkcəsinə də yaxın sayılır. Suriyanın Ağ dəniz sahillərində başda Lazzikiyə şəhər mərkəzində Basit, Bayır, Behlüliyyə, Kesap məhəllərində Bayır-Bucaq türkmənləri yaşamaqdadır. Suriya hökuməti burada son illərdə türkcə yer adlarını ərəbcəyə çevirmişdir. Lazzakiyədə olan bəzi türkmən kəndləri: Karamustafa, Büyükpınar, Kıy Çiçekliyaz, Hayat, Sallor, Al Yamamah, Assamra, Şamam, Um Tuyur, Zənzəf, Turunc, Meydancık, Hacranlı, Hasancık Saray, Camuslu, Bədirsiyə, Karaca, Camurlu, Bostancık, Fakıhasan, Karabacak, Mollomahmutlu, Ubeydiyə, Karamanlı Kara Cücük, Türkmenli, Çalkamanlı, Ali, Elmalı, Abanlı, Bayır, Gebelli, Dervişhan, Gebere, Şeren, Karaahmet, Yumuşak, Melikli, Kebir, Murtlu, Karakisa, Ulucak, Karapınar, Karamanlı, Yukarı Karamanlı, Saldıran, Karacagöz, Asapınar, Kulcuk Pınar, Cukurcak, Nisibin, Daşdaşan, Covkaran, Sarraf, Kapıkaya, Ablaklı, Kapaklı, Canacık, Çınarlı, El Kasap, Kislecik, Kuruca, Kızınca, Ağcabayır, Sulayıp. Osmanlı Dövləti dönəmində Türk əhalisinin idari mərkəzi Hələb idi. Hələb küçələrində türkcə qonuşulan bir yerdi. Türk memarlığı və sənət əsərləri Hələbdə olduqca çoxdur. Hələb şəhərində türkmənlərin sayı 400 min təxmin edilir. Hələbdə bəzi bəzi türkmən kəndləri: Kərpicli, Daşlıoyuq, Sakizlar, Bozluca, Ağdaş, Beyliz, Kanlı Köy, Gavureli, Belverən, Kurucu Höyük, Taşatan, Dadlı, Belli, Sakkalveren, Kara Yakub, Karataş, Karakuz, Balalıköy, Bandarlık, Duraklı, Anbarlı, Karabaş, Birelli, Avşar, Küllü, Dabık, Yazlı bağ, Kara Mazraa, Azak, Havaköy, Sinekli, Çobanbey, Kurt, Öküzöldüren, Kalkum. "Humusda kim desə ki, mən türkmən deyiləm, demək o Humuslu deyil". Bunu Suriya tarixçisi Süheyl Zakkar deyib. Həm o, həm də əski ərəb tarixçisi Bin Əl Əsirə görə, 11-ci əsrdə Humusu böyük bir zəlzələ tamamilə viran etmişdir. Sonra Humusu yenidən təmir edən türkmənlərdir - zingilər
və Səlcuqlular. Humusun mərkəzində əski yerlərindən birində adı Haratul-Türkmən və əski şəhər qapılarından biri Babu-Türkməndə (Türkmən qapısı) bu günlərdə yaşayan türkmənlər təmamən ərəbləşmişlər. Türkmənlər genəlliklə Humusda və Humus kəndlərində və bəzi Hama kəndlərində yaşamaqdadır. Osmanlı imperatorluğunun dövründə buralara yerləştirilməyə dəvət edilən oymaqlar bunlardır: Kara Avşar, Ünallı, Düşer oğlanı, Hama Deyeri, Mustafa kethüda, Hama Düyeri, Dərviş kethüda, Şam Bəymişlisi, Hüccətli, Kapu-uyak, Çozlu Çerkez-oğulları,
Bozlu, Salur türkmənləri, Dindaş oğlu, İsmail Bozuluca, Gəncəli Avşar, Qızıl Əli, Kara Halil.
Humus və Hamaya bağlı bazi türkmən kəndləri: Zara, Mitras, Bdada, Arcun, Alhusun, Dar Kabira, Kızıl, Burc Kaya, Akrab, Kara Halilli, Tulluf, Hazzur, Huvvur El Türkman.
Türkmənlərin kütləvi yaşadığı yerlərdən biri Künteyra bölgəsi Fələstin sınırlarına çox yaxındır. Qafqazdan gələnlər 1878-ci ildə buraya yerləşmişlər. Buradakı bəzi türkmən kəndləri: Hafr, Əl Qadiriyyə, Kafr Hafah, Zabya, Əl Rezzaniyyə, Əhmədiyyə, Hüseyniyyə, Ayn Kura, Ayn Sümsüm,Ayn Alak, Üleyka, Ayn Ayşa , Şam və Draa şəhərlərində türkmənlərin oturduğu böyük bir məhəllə vardır. Ayrca Havran ovasında da türkmənlər var. Şamda və Draada olan bəzi türkmən kəndləri: Kaldun, Ruhaybə, Adra, Busra, Maarba, Burak kəndləri var.
YAZININ MÜƏLLİFİ: MUXTAR TÜRKMƏNOĞLU

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı

Tayyip Erdoğan, SURİYE'DE

23/12/2009

Tayyip Erdoğan, SURİYE'DE

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Başbakan Recep Tayip Erdoğan, Türkiye ile Suriye yakınlaştığı için ülkelerin dış politikalarında bir eksen kayması, bir yön değiştirme olmadığını belirterek, ''Tam tersine ülkelerimizin dış politikaları normalleşiyor. Kardeşlerim, dere yatağında akar. Ne kadar farklı yerlere kaydırırsanız kaydırın er veya geç dere kendi yatağını bulur ve o yatakta akar. İşte şimdi dere yatağını buldu'' dedi.

Erdoğan, yanlış olanın bugünkü yakınlaşma değil, dün yaşanan soğukluk, lüzumsuz gerginlik, anlamsız uzaklaşma ve aradaki mayınlar olduğunu ifade ederek, ''Yanlış olan birbirimize olan ön yargılardır. Bugün bunların tamamını ortadan kaldırdık, kaldırıyoruz'' diye konuştu.

Başbakan Erdoğan, Şam'da Dedeman Otel'de düzenlenen Türkiye-Suriye İş Konseyi toplantısında iş adamlarına seslendi.

Türkiye'den 200'ü aşkın iş adamıyla birlikte Suriye'ye geldiklerini, iş konseyi toplantısına bir o kadar da Suriyeli iş adamının katıldığını dile getiren Başbakan Erdoğan, şunları söyledi:

''Şu anda burada 500'ü aşkın Suriyeli ve Türkiye'den gelmiş iş adamlarımız var. Şimdi biz geleceğin Orta Doğu'daki aksiyoner bir yapısını inşa edeceğiz. Bu bir şeyi sağlayacak, sadece Türkiye-Suriye ilişkilerini değil Orta Doğu barışının alt yapısını, zeminini de bu güçlendirecektir, bunu böyle bilin.

Kim ne derse desin, kim hangi yorumu yaparsa yapsın. Ben tüm bu yorumları, ithamları art niyetli buluyorum. Art niyetli değilse bile cehaletten kaynaklandığını düşünüyorum. Türkiye ile Suriye yakınlaştığı için ülkelerimizin dış politikalarında bir eksen kayması, bir yön değiştirme olmuyor. Tam tersine ülkelerimizin dış politikaları normalleşiyor. Kardeşlerim, dere yatağında akar. Ne kadar farklı yerlere kaydırırsanız kaydırın er veya geç dere kendi yatağını bulur ve o yatakta akar. İşte şimdi dere yatağını buldu. Yanlış olan bugünkü yakınlaşma değildir, yanlış olan dün yaşanan soğukluktur, lüzumsuz gerginliktir, anlamsız uzaklaşmadır. Yanlış olan aramızdaki mayınlardır. Yanlış olan birbirimize olan ön yargılardır. Bugün bunların tamamını ortadan kaldırdık, kaldırıyoruz. Bir kez daha altını çizerek ifade ediyorum, olması gereken yere geliyoruz. Normal bir ilişki tesis ediyoruz. Olması gereken budur. Kardeşler, akrabalar arasında olması gereken iletişim ve işbirliğini kuruyoruz.''

Ramazan ve Kurban bayramlarında akraba olan iki ülke vatandaşlarının sınırlara yığıldığını söyleyen Erdoğan, bu insanların birbirlerini ziyaret etmek, birbirleriyle bayramlaşabilmek için bin türlü zahmete katlanmak zorunda kaldıklarını anlattı. Erdoğan, ''Bugün ise artık sadece bayramlarda değil, istedikleri her an akrabalarıyla birbirleriyle buluşuyor, kaynaşıyor. Aman yarabbi, bu ne güzel bir buluşma. Emeği geçenleri tebrik ediyorum'' dedi.

-''AÇAMAYACAĞIMIZ KAPI YOKTUR''-

Türk ve Suriyeli iş adamlarının kuracakları ortak şirketlerle üçüncü ülkelerde yatırım yapabileceklerini söyleyen Erdoğan, tecrübe ve sermayeyi birbirine kaynaştırmak suretiyle bu adımların atılabileceğini belirtti. Erdoğan, ''Ben bu fırsatı da önümüzde görüyorum ve bunu başarabileceğinize de inanıyorum. Şundan eminim ki ülkelerimiz arasındaki ekonomik ve ticari potansiyeli iyi kullanabildiğimiz takdirde açamayacağımız kapı yoktur'' dedi.

İktidara geldiklerinde, 7 yıl önce Türkiye'nin gayri safi yurt içi hasılasının 230 milyar dolar olduğunu, 2008 sonunda bu rakamın 742 milyar dolara çıktığını hatırlatan Başbakan Erdoğan, ihracatın 36 milyar dolardan 2008 sonu itibarıyla 132 milyar dolara yükseldiğini, şu anda krize rağmen yıl sonu itibarıyla 100 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirilmesinin beklendiğini ifade etti.

''Bu dayanışmalarımızı bölgede artırdığımız zaman, bunun planlamasını iyi yaptığımız zaman göreceksiniz yeniden sıçramaları ardı ardına yapabiliriz'' diyen Erdoğan, Türk inşaat şirketlerinin dünyanın dört bir yanında bir çok proje üstlendiğini hatırlattı. 70 ülkede toplam 140 milyar dolarlık iş hacmine sahip Türk inşaat sektörünün dünyanın en büyük 225 firması içinde 31 firmayla Çin'den sonra ikinci sırada yer aldığını kaydeden Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

''Bu başarı kendiliğinden gerçekleşmedi. Köklü reformlar yaptık. Özel sektörümüzün, iş adamlarımızın önünü açtık. Yatırım ortamını düzelttik. Yolsuzluklara karşı kararlı bir mücadele başlattık. Hepinizin bildiği ve yakından hissettiği gibi küresel bir ekonomik krizin içinden geçerken dünya kredi kuruluşları Türkiye'nin kredi notunu şu süreçte yükseltmeye başladılar. Halbuki AB üyesi ülkelerin bir çoğunda kredi notları düşürülüyor. Ama Türkiye'nin katlayarak artırılıyor. Nasıl oldu bu? Dedim ya, güven ve istikrar. Bundan sonra da aynı şekilde bu kararlılığımızı devam ettireceğiz.

Her alanda atacağımız bu adımlarla inşallah enerji konusunda Suriye'nin doğalgaz sorununu çözüyoruz. İnşallah su sorununu, gerek Asi gerek Dicle ile birlikte büyük ölçüde, büyük ölçüde demiyorum daha da aşıyorum bu işi inşallah bu projeler hayata geçtiğinde su sorunu da tamamıyla bitmiş olacaktır. Buna inanıyorum.''


 

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı

Türk Dünyasınin 21 Asirde Önemi ve Yeri

7/12/2009

Türk Dünyasınin 21 Asirde  Önemi ve Yeri

 

         Dünyada 20. yüzyıl bir değişim asrı olmuştur. İki büyük dünya savaşının yaşanması, imparatorlukların çöküşü, sömürge sisteminin çağdaş bir boyut kazanması, teknolojinin akıl almaz bir şekilde gelişmesi buna bağlı olarak uzay çağına girilmesi, bölgesel düzeyde milliyetçilik hareketleri ve milli devletlerin oluşumu, devletlerarası politikalara karşılıksızlığın ve acımasızlığın yansıması, SSCB’nin dağılması ile; iki kutuplu dünyanın ABD merkezli dönmeye başlaması özellikle Türk Dünyasının 1/4 inin bu dönemde bağımsız olarak, siyasi ve kültürel sınırları ile ortaya çıkması bu yüzyıla damgasını vuran önemli olaylardır. Bütün bu gelişmelerin sonucu olarak, dünyanın jeopolitik haritası değişmiş, dünya bağımsız devletleri dış politikalarında yeni oluşan şekle göre hüküm vermeye başlamıştır.

        Türkler açısından 20. yüzyılın en önemli olayı SSCB’nin dağılmasıdır. Bilindiği gibi 1 Ocak 1991 de SSCB resmen ortadan kalkmıştır. SSCB’nin ortadan kalkması ile 15 yeni Cumhuriyet SSCB toprakları üzerinde kurulup, bağımsız olmuşlardır. Yeni oluşumla dünyada “Küreselleşme” eğilimi başlamış, diğer yandan da etnik ayrıma yönelik bir bölünme ve parçalanmalar dönemi günümüze damgasını vuran önemli bir etken olmuştur. Bu dönem, Türkler açısından bir kendi oluş, kendine geliş dönemi olması açısından önemlidir. O zamana kadar yeryüzünde dünyanın tanıdığı bağımsız Türkiye Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti’nin tanıdığı KKTC’ye Kafkasya’da Azerbaycan; Türkistan’da (Orta Asya) Kırgızistan, Özbekistan, Kazakistan, Türkmenistan bağımsız Türk Devletleri eklenmiştir. Yaklaşık dört milyon km2 toprakları ile Türk Dünyası, Türkiye ve Dünya için bir taraftan çok önemli bir etken olurken diğer yandan dünya jeopolitiğini de değiştiren bir olgu olmuş, dünya başat devletleri dış politikalarında Kafkasya, Türkistan ve Türk Cumhuriyetlerini daha fazla önemser hale gelmişlerdir. Dünya başat güçlerinin politikalarında yer verdikleri gibi, Türkiye de dış politika önceliklerini yeni gelişen şartlara göre şekillendirmeye başlamış, dönemin politika ve devlet adamları “21. yüzyıl Türklerin asrı olacaktır” söylemlerini dile getirmeye başlamışlardır.

         Günümüz itibari ile dünya Türkleri Anadolu ve Türkistan ağırlıklı olmak üzere yaklaşık 250 milyondur. Nüfus açısından değerlendirildiğinde dünya Türk nüfusu eşi olmayan bir potansiyel  güçtür. Ancak, gerek yaşanılan coğrafyanın durumu gerekse tarih derinliğinde Türkler arasında meydana  gelen şekillenme  ve oluşumlar Türk  Dünyasının  birleşmesini  engellemektedir, engelleyecektir. Bu acıdan değerlendirildiğinde Türk Dünyası Coğrafi  birliği bir  hayalden öte  gidememektedir.

         Dünya global  bir köy haline gelirken coğrafi  birlikteliğin önemi  eskiye nazaran ikinci hatta üçüncü plana  düşmüş  durumdadır.  Bu dönüşüm değerlendirildiğinde Türk Dünyasının coğrafi birlikteliğinin dünya şartlarında mümkün olmadığı görülmektedir. Ancak, gerek Türk  Dünyasını oluşturan  coğrafyanın dünyanın mihenk yerinde olması,  gerekse    Türklerin yaşamakta oldukları toprakların  yer altı ve yerüstü kaynaklar açısından zengin  ve çeşitli varliyete sahip olması  Türk  dünyasının  önemini kendiliğinden kat be kat  arttırmaktadır.    Bu  eksende  değerlendirildiğinde Türk  Dünyasının, bir millet  çok  devlet şeklinde yaşıyor olan, Türk  kültürlü halklarının ortak argümanlarını  tespit  etmeli bu  argümanlar  noktasında bir olan  yönlerinin  tespit  edilip buna göre hareket edilmesi gerektiği de açıktır.Nedir Türk dünyasının ortak  argümanları? Kuşkusuz  bu  soruya  en iyi  cevabı  büyük önderimiz Mustafa Kemal  ATATÜRK vermiştir. M. Kemal Atatürk, 29 Ekim 1933 yılında yaptığı bir konuşmada:

Bugün  Sovyetler birliği dostumuzdur, komşumuzdur, müttefikimizdir. Bu dostluğa ihtiyacımız vardır. Fakat, yarın ne olacağını kimse bugünden  kestiremez. Tıpkı Osmanlı gibi, tıpkı Avusturya-Macaristan gibi parçalanabilir ufalanabilir.

Bugün elinde sımsıkı tuttuğu milletler avuçlarından kaçabilirler. Dünya  yeni bir dengeye ulaşabilir. İşte o zaman Türkiye ne yapacağını bilmelidir… Bizim bu dostumuzun idaresinde dili bir, inancı bir, özü bir kardeşlerimiz vardır. Onlara sahip çıkmaya hazır olmalıyız. Hazır olmak yalnız o günü susup beklemek demek  değildir. Hazırlanmak lazımdır. Milletler buna nasıl  hazırlanır? Manevi köprülerini sağlam tutarak.

Dil bir köprüdür…

   İnanç bir köprüdür…

Tarih bir köprüdür…

Köklerimize inmeli olayların böldüğü tarihimizin içinde bütünleşmeliyiz. Onların (Dış Türklerin) bize yaklaşmasını bekleyemeyiz. Bizim onlara yaklaşmamız gereklidir…” demiştir.

O zaman bir millet çok devlet şeklinde yaşamakta olan bir Türk kültürlü halkların var kalabilme  adına ellerinde bir çok  argümanları  bulunmaktadır. Bu argümanların başında kuşkusuz Tarih birliği yatmaktadır. Tarih geçmişte bizim acısıyla tatlısı ile geçirdiğimiz bizim bugünlere ulaşmamızda üstünden geçtiğimiz köprüdür. 5000 yıllık bir derinliğe sahip önemli bir köprüdür. Bu köprü gelecekte güçlenmek adına, kökü beslenilerek yeni nesillere aktarılmalıdır.

Dil de bir köprüdür. İnsan dili ile konuşur, dili ile anlaşılır. Türk Dili kuşkusuz Türk Milletinin kalbidir, zihnidir. Her ne kadar tarih derinliği içinde konuşulan Türkçede ağız ve şive farklılığı meydana  gelmiş olsa da Türkçe Türk Kültürlü halkların dil  konusunda Gök Kubbedir.

İnanç da bir köprüdür. Günümüz itibari ile yaklaşık 250 milyona yaklaşan Türk Kültürlü halkların nüfusunun ekseriyet çoğunluğunu Müslüman inançlılar oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra Hıristiyan, Musevi, şaman… inançlı Türklerde mevcuttur.  Bu bağlamda bizi bağlayan,  bizi birbirimize yaklaştıran nokta inançtır, şu yada bu din değildir. Yine Türk  Dünyasının en  önemli toplumsal birlik  argümanlarından biriside Türk Kültürüdür. Kültür toplumu oluşturan  fertler arasında çimento  vazifesi gördüren  en  önemli  birlik unsurudur. Bu bağlamda  değerlendirildiğinde  Türk  devletlerinin yönetim yapılarında, Türk halklarının  temizlik  anlayışlarında, Geleneksel  Türk Bayramlarında, Türk  temizlik anlayışında, Töre, adet, gelenek göreneklerde, halk inançlarının doğum evlenme ölüm ile ilgili  safhalarında, Türk Kültüründe renk anlayışında… ana noktalarda büyük oranda ayniliğin olduğu  görülmektedir.

Sonuç olarak Türk Dünyasını oluşturan  Türk Kültürlü  halklar  ele  alınıp incelendiğinde günümüz itibari ile  dünyanın  hemen her tarafında yaşıyor olan Türk Kültürlü halk  fertlerinin birçok  ortak yanlarının olduğu  görülmektedir. Bu ortak yanlarımız bizim dünyada var olan kimliğimizi devam ettirmemiz  adına  sahip çıkmamız  gereken  hayat  damarlarımızdır. Haleflerimize bu zenginlik unsurlarımızı aktarabilmeliyiz ki; haleflerimiz daha güçlü gelecek elde etmede kendilerinde kuvvet bulsunlar. Dünya güçlü milletlerin; nicelik ve nitelik olarak zayıf olan milletleri bünyesine katıp eriterek  yok  ettiği  bir  dönemi yaşamaktadır. Bu dönemde de en  fazla savaş kültürler üzerinde  verilmektedir. Kültür olarak var kalabilmek, kültüre sahip çıkabilmek gelecekte var kalabilmenin olmazsa olmazı olmuştur.


Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı

Kəbədən Osmanlı türk izləri siliniyor

7/12/2009

Kəbədən Osmanlı türk izləri siliniyor
Kəbədən türk izləri silinir

Osmanlı dönəmində Kəbənin ətrafında tikilən minarələr söküləcək. Ehtiram əlaməti olaraq Kəbədən hündür tikilməmiş 500-ə qədər minarə Qurban bayramından sonra həyata keçirilməyə başlanılacaq layihə çərçivəsində uçurulacaq.

Söküntü işləri gələn ilin yanvarında başa çatmalıdır. Yəni 2010-cu ilin yanvarında Osmanlıdan miras qalan bu abidələr yox olacaq və yerlərində 55 mərtəbəli binalar tikiləcək.

Xatırladaq ki, bundan əvvəl Osmanlının tikdirdiyi Ecyad qalası və bir qışlaq uçurulub, yerində hündür binalar tikilib. Rotterdam İslam Universitetinin professoru Əhməd Akgündüz deyib ki, islam aləmində Səudiyyə Ərəbistanı və Misirdəki kiçik hakim elitanın Türkiyəyə münasibətində problem var, bu, həmin ölkələrin xalqlarından qaynaqlanmır.

O qeyd edib ki, bu günbəzlər həm də tarixi əsərlərdir: “Bu günbəzlərin planını memar Sinan hazırlayıb. Sultan Süleyman Qanuninin əmrilə onun hazırladığı plan 1590-cı ildə memar Mehmet Ağa tərəfindən həyata keçirilib. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin məsələyə reaksiya verəcəyinə əminəm, ancaq bu reaksiyanın nə dərəcədə təsirli olacağını bilmirəm”.

Ümumiyyətlə, Kəbə ətrafında aparılmaqda olan nəhəng tikinti işləri Məkkə şəhərinin simasını tamamilə dəyişəcək. Səudiyyə Ərəbistanı hakimiyyətinin təsdiqlədiyi plana görə, Kəbə ətrafında 35 mehmanxana, ticarət mərkəzləri, restoranlar, eyni zamanda 65 min insanın eyni anda namaz qıla biləcəyi məscid tikilməlidir. Layihənin dəyəri 4 milyard dollardan çoxdur.



Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı

Dünya Türkmenleri Birliği Aşkabat`ta toplandı

3/11/2009

Dünya Türkmenleri Birliği`nin 11. konferansı, Türkmenistan`ın başkenti Aşkabat`ta başladı. Çok sayıda yabancı ülkeden gelen Türkmen temsilcilerin katıldığı konferansa, Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov başkanlık ediyor. Bağımsızlığının 17. yılını kutlayan Türkmenistan`da, Dünya Türkmenlerinin bu yılki toplantısı Mekan Köşkü`nde yapıldı. Konferansa, aralarında Türkiye`nin Aşkabat Büyükelçisi Hüseyin Avni Bıçaklı`nın da bulunduğu yabancı misyon şefleri de iştirak etti. Türkmen lider Berdimuhamedov konuşmasında, ülkenin dış siyasetinin üzerinde durarak, Türkmenistan`ın dünyanın 120 ülkesi ile diplomatik ilişki kurduğunu ve yaklaşık 40`nın üzerindeki uluslararası örgüte üye olduğunu söyledi. Berdimuhamedov ayrıca, çeşitli ülkelerle ekonomik ilişkilerini geliştirmek amacıyla işbirliği yapmaya çaba harcadıklarını belirtti. Ülkede yapılan geniş çaplı reformları anlatan Berdimuhamedov, eğitim, sağlık, ulaşım gibi alanlarda büyük yatırımlar yapıldığını ifade etti. Daha sonra Dünya Türkmenleri Birliği Başkan Yardımcısı Annagurban Aşırov, birliğin yeni amblemini tanıttı. Berdimuhamedov, daha sonra amblemi Aşırov`a törenle teslim etti. Ardından Dünya Türkmenleri Birliği`nin yeni amblemi çeşitli ülkelerden gelen konuklarla birlikte göndere çekildi. Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, geçen yıl yapılan toplantıda birliğin başkanlığına seçilmişti. Ülkenin kurucu lideri merhum Saparmurat Türkmenbaşı`nın teklifi ile kurulan Dünya Türkmenleri Birliği, ilk toplantısını Mayıs 1991`de yapmıştı.

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı

Afganistan Türkmenleri

30/9/2009

Afganistan  Türkmenleri



Türkmenler, özellikle 24 Oğuz boyu, M.S. 8. ve 10. yüzyıla kadar olan dönemde Orta Asya’da kavmi hüviyetlerini ortaya çıkarmışlardır. Türkmenler, İslamiyet’in Horasan’a gelmesi ve Türklerin İslamiyet’i kabul etmeleriyle birlikte Uygur, Kırgız ve Başkırt gibi Türk soylu kavimlerin yanında kendi kavmi hüviyetlerini tespit etmekle kalmayıp, Türkistan ve Orta Asya’da İslam dininin en büyük tebliğcisi ve yayıcısı konumuna geldiler. Tarih şahittir ki Türklerden ilk önce bunlar İslam’ı seçmiştir ve sonra da Türkistan ve Orta Asya’da ikamet eden muhtelif kavimleri ve diğer Türk boylarını İslamiyet’e davet etmişlerdir.
Türkmen’in Kınık boyuna mensup olan Selçukluların, büyük Selçuklu İmparatorluğu’nu kurmalarıyla Türkmenler, Horasan yani bugünkü Afganistan sınırlarından içeri girdiler ve birçok milleti barındıran Afganistan’da bugüne kadar yaşadılar.
Türkmenler, Afganistan’ın kuzey bölgesinde yaşamakta olup tahmini nüfuslarını yaklaşık 3 milyon olarak tahmin etmek mümkündür. Ayrıca bugüne kadar Afganistan’da yapılmış olan nüfus sayımlarında Türkmenlerin yaşamış oldukları bazı köy ve kasabaları nüfusa dahil edilmemiştir. Bunun yanında Türkmen kadınlarının neredeyse hiçbiri nüfusa kayıtlı değildirler. Türkmenler, bugün dokuz vilayette ağırlıklı olarak ve diğer bazı şehirlerde de bir miktar bulunmaktadırlar. Bunları şu şekilde belirtebiliriz:

  1. Kunduz vilayetinde: Hazret-i İmam, Deşt-i Aççi, Kale-i Zal, Çar-dere gibi ilçeler ve Kunduz merkezinde yaşarlar. Han-abad ilçesinde de dağınık olarak bulunmaktadırlar. Kale-i Zal ilçesinin % 90’ı Türkmen’dir.
  2. Belh (Mezar-i Şerif) vilayetinde: Kelder, Hayratan, Şortepe, Devlet-abad, Çai, Belh, Çimtal, Çarbölek, ilçeleri ve Mezar-i Şerif şehir merkezinde Türkmenler yaşamaktadır. Kelder, Şortepe, Hayratan ve Çai ilçelerinde ikamet edenlerin % 100’ü Türkmen olduğunu belirtmeliyiz
  3. Cüzcan vilayeti sakinlerinin çoğunluğunu Türkmenler teşkil eder. Garkın, Ham-i ab, Mengecik ve Mürdiyen ilçeleri tamamen Türkmenlerle meskundur. Akça, Andhoy, Karamkol, Hançarbağ, Korgan ve Hücedükke ilçelerinde de yine Türkmenler çoğunluk olarak yaşamaktadırlar. Feyzabad ilçesi ile Şibirgan (Cüzcan) şehrinin merkezinde de Türkmenler vardır.
  4. Faryab vilayetinde: Devlet-abad, Şah, Kaysar, Şirin-tegab, Almar ve Cumabazar ilçelerinde Türkmenler yaşamaktadır. Bunlardan Devlet-abad ve Şah’ın nüfusunun ekseriyetini Türkmenler oluşturur.
  5. Badgis vilayetinin Marçak (Mervçak) ilçesi nüfusunun tamamını Türkmenler oluşturmaktadır. Kale-i nev ilçesinde de Türkmenler yaşamaktadır.
  6. Herat vilayetinde: Herat vilayetinin Turgundi, Gulran, Guriyan ve Encil ilçelerinde de Türkmenler yaşamaktadır.
  7. Semangan vilayetinin Hulm ilçesine Türkmenler yaşamaktadır.
  8. Bağlan vilayetinin Pül-i Homri ilçesinde ve Dehana-yı Gori ilçesine bağlı Çeşme-i Şiir kasabasında da Türkmenler yaşamaktadır.
  9. Seripul vilayetinin merkezinde parekende olarak Türkmenler yaşamaktadır.
  10. Ferah, Leşkergah, Kandahar, Kabil şehir merkezlerinde de az çok Türkmenler bulunmaktadır.

 

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı

Türkiye-Suriye arasındaki vize kaldırıldı

16/9/2009

Türkiye-Suriye arasındaki vize kaldırıldı


DIŞİŞLERİ Bakanı Ahmet Davudoğlu, Türkiye ile Suriye arasındaki vize uygulamasının karşılıklı olarak tümüyle kaldırıldığını belirterek, Suriye halkına “Türkiye sizin ikinci memleketinizdir. Bu bayram hediyesi iki ülke halkına da hayırlı olsun” dedi. Suriye Dışişleri Bakanı Velid Muallim de, “Suriye'ye gelişleriniz İstanbul'dan Ankara'ya gidişiniz gibi olacak. Suriyeliler Türkiye'ye, Halep'ten Şam'a gider gibi seyahat edecekler” dedi.

Bakan Davutoğlu, yarın Türkiye-Suriye-Irak Dışişleri Bakanları toplantısının yapılamayacağı, toplantıya Irak'ın katılmayacağı yönünde haberler olduğunu hatırlatılması üzerine, “Biz yarın bu toplantının başarılı şekilde yapılacağına inanıyoruz” dedi.

Başbakan Tayyip Erdoğan ile Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad'ın Dolmabahçe'deki Başbakanlık Çalışma Ofisi'nde yaptıkları görüşmenin ardından, iki ülkenin dışişleri bakanları ortak basın toplantısı yaptı.

Davutoğlu, vizenin kaldırılmasının yanısıra Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kurulmasına karar verildiğini de belirterek, şunları söyledi:

“Yapılacak anlaşmanın imzasından sonra vizesiz seyahat edilebilecek. Bu ilişkilerimizin ulaştığı seviyeyi gösteren çok önemli bir işarettir. Örnek bir komşuluk ilişkisidir. Karşılıklık güven ilişkisinin de bir göstergesidir. Gelecek nesillerimize büyük bir hediyedir.

ikinci önemli müjde, tarihi adım ise Yüksek Düzeyli Stratejik işbirliği anlaşmasının imzalanması, konseyinin kurulmasıdır. En üst düzeyde bir işbirliği kurulmuştur. Bu mekanizma ile her sene iki ülke Başbakanlarının eşbaşkanlığında ortak kabine toplantıları yapılacak. En az bir kere de bakanlar konseyi toplanacak. Dışişleri, enerji, ticaret bayındırlık, su içişleri bakanları bulunacak. Ortak eylem planı hazırlayacaklar. Bunlar kısa bir fetret devrinin ardından halkları kaynaştırcak iki önemli adımdır.

Davutoğlu, daha önce Irak ve bugün Suriye ile imzalanan 'Stratejik Ortaklık Bildirgesi'nin İran ve diğer bölge ülkeleri ile de imzalayabileceklerini vurguladı. Davutoğlu, israil'in Suriye ile görüşme sürecinde, Türkiye'yi aradan çıkartarak, direk görüşme talep ettiği yönündeki bir soruya, “Geçen yılki görüşmelerde çok yol alındı. Ama İsrail'in Gazze saldırısı olmasıydı doğrudan ilişkiye geçilecekti. İsrail'de şimdi yeni bir yönetim geldi. Suriye görüşmelere hazır olduğunu söyledi. Bu irade oluşursa biz de her türlü katkıya hazırız” dedi.

İSTANBUL ANKARA'YA GİDER GİBİ SURİYE GELİN
Başbakan Erdoğan ile Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad arasındaki görüşmenin yapıcı geçtiğini belirten Suriye Dışişleri Bakanı Velid Muallim de, vizenin kaldırılmasının iki ülke arasındaki güvenin bir göstergesi olduğunu söyledi. Vizeyi kaldırarak, Başbakan Erdoğan ile Cumhurbaşkanı Esad'ın her iki ülke halkına müjde vermek istediğini söyleyen Muallim, “Türk halkına şimdiden Suriye'ye hoşgeldiniz” diyorum.” dedi.

İşbirliği halkalarının ticaret hacminin yükselmesi, enerji işbirliğini geliştirilmesiyle daha büyüyeceğini vurgulayan Muallim, iki ülke arasında taşımacılık yapan TIR'lar için uygulanan verginin de kaldırılmasını kararlaştırıldığın söyledi. Muallim bir soru üzerine, Suriye ile İsrail arasındaki görüşmelerin tekrar başlaması konusunda görüş birliğine varıldığını ancak barış konusunda İsrailli bir ortağın olmadığı kanısına vardıklarını açıkladı. Her iki Dışişleri Bakanı terörle mücadeleyle ilgili sorular üzerine, terörle mücadele edeceklerini ve bunun bölgede olumlu etki yapacağını vurguladılar.

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı

Гуманитар&

15/9/2009

Гуманитарная Ассоциация Туркмен Мира
12-ая конференция
Гуманитарной Ассоциации Туркмен Мира.
23 октября 2009 г, город Ашхабад.
Туркменистан

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı

SURIYE TÜRKMENLERİ’NDE DÜĞÜN GELENEĞİ

15/9/2009

SIRIYA TÜRKMENLERİ’NDE DÜĞÜN GELENEĞİ
GELİN İSTEMEK
Resmi bir biçimde oğlanın ailesinin yaşlı ve müteber akrabaları ile birlikte kızı istemeye giderlermiş,bu sırada kız tarafından yine yaşlı ve müteber kişiler babası tarafından çağırılırmış, bir araya gelince iki taraf, kızın babası konuklara (Xoş geldiniz) diyerek oturacakları yeri belirtir, bu konuya ilgili konuşmayı (biz senin yanına geldik Allahu- tala'nın izni péxamber efendimizin kavliyle falan ğızını bizim falan oğlumuza istiyerik ne dérsin) diyerek oğlanın babası konuyu açmış olur, kızın babası tam olarak gönlü var ise oturanlara (kereminizden ğızdan şorlaşım da sizlere cavabı vérrim) baba oturanları diğer akrabalarına bırakır da kızının görüşünü almaya gider, kızına (falan adam falan oğluna seni istemeye gelmiş.. ne dérsin ğızım) kız babasına (Vallah ya buba sen bilirsin sen ne dérsen ben dédigin kimiyim) bu da kızın kabul ettiğini ifade eder, bu sırada baba kalkıp konuklarına (Allah vérmişse ben de vérdim) diyerek oturanlardan birisi (El-fatiha) çağırarak El-fatiha suresini okurlar, bundan sonra başlığı (ğalın)ı ayarlamak için oğlanın babası (nağadar ğalın istiyersiniz) kızın babası (bu ğadar.. bu ğadar) oğlanın babası (falandan ötrü bunça éndirin) kızın babası (tamam béle olsun) oğlanın babası (falan için bunça da kesin) kızın babası (tamam bu ğadar oldu) öylesine başlık (ğalın) büyük rakamlardan değmez bir rakama düşer, tekrar Fatihe’yi okuduktan sonra düğünün ne zaman olacağını açıklamakta bulunurlarmış.
Bu munasebetle damat tarafından kuzu ve koçlar kesilir, yemek yapıp (zılğıt) ların sesleriyle davetlilere ikram edilir.
Derhal kızın dişi akraba ve arkadaşları zılğıt çalarak bir şenlik başlatırlar. nitekim oğlanın arkadaş ve yoldaşları içerden oğlanı alarak dışarda halay ve düğün kururlar.

DÜĞÜN TÖRELERİ,
HAZIRLIK:
Düğünden bir kaç gün önce (7 – 5 gün arası) bütün Türkmen köylerine davetçiler gönderilir ve o köylülere o evde düğün olcağını bidirirler.
Düğünün ilanını yapmak için (güvegi) damadın evine Allah, Muhammed kelimeleriyle süslü ak bayrak dikilir, gelinin evine ise al bayrak dikilir.

KINA GECESİ:Düğünün öncesi gece kına /ğına/ gecesidir, Gelinin ahbapları evinde toplanıp türkü söylenerek kına yakarlar.

YEMEK
Genelde düğünler Cuma günleri olur, sabah erkenden damadın evindeki davetlileri karşılayabilmek için gerekli hazırlıklar yapılır.
Gelen davetlilerin tarafından genelde en az bir baş koyun düğün evine armağan edilir.
Cuma namazından sonra ve gelin damatgile ulaşır ulaşmaz koyunlar kesilir (30 – 40 baş bazen), sıkça etle süslü üzerine tere yağı dökülen pirinç ve bulgur bilavı, tere yağıyla zengin yoğurt çorbası düğünü hazır olanlara ikram edilir, bu tür yemeğe (Dügün aşı) denir.

OYUNLAR
BAYRAK KAÇIRMASI:Gelinle beraber gelen bayrak damadın evinin üstünde dikildikten sonra bayrağı alıp köyü dolaşarak tekrar yerine kim getirebilir diye gençler iddiaya geçerler, ben o işi yaparım diyen genç hemen o bayrağı alıp atına atlanıp koşar, Gençler arkadaşının başarmaması için ellerinden gelen engelleri yaparlar, sonunda başardıysa tekrar bayrağı damadın evine diker ve köyün yiğitlerinden biri sayılır.

GÜREŞMEK (Güleşmek):Düğünü hazır olan ergenler yiğitliklerini göstermek için birbirleriyle Anadaolu’daki bildiğimiz güreşme usulüne göre güreşirler, bu oyuna Golan Türkmenleri dilinde (Güleşme) denir.

AT YARIŞI:Düğünün münasebetiyle köyün harmanında atlılar toplanıp yarışırlar.

GELİN GETİRMESİ,Gelini babası evinden damadın evine getirmesi için bir kervan hazırlanır.
Bu kervanın temeli üç-dört tane devedir, her deveye iki hatun oturur, kervanın etrafında olan atlılarla /bekçiler/ birlikte türkü söleyerek gelin getirtilir, köyden köye yürüme esnasında damadın köyünden olan bir kaç atlı gelinin önündeki oturan kadının önüne asılan bayrağı /bayrak üzerine kırmızı veya gök rengi ile kelime-i şehadet yazılmıştır/ kapmaya çalışırlar bu sırada kervanın çevresindeki bulunan bekçiler bayrağın alınmaması için elinden geleni yaparlar, bayrak alınabilirse kervan bekçileri bayrağı geri almak üzere alanın peşine düşerler, geri alabilirlerse bekçilere damat ailesi tarafından bir koç ikram edilir nitekim iade edilemezse damadın atlıları bayrağı damadın evinin üzerine dikerek ikrama hazır olan koçları alırlar, gelin kervanı damadın evine ulaşır ulaşmaz yemekleri hazırlamaya başlarlar, bu sırada gelin, yolculuktan dolayı kaynaklanan yorgunluğu gidermek için damadın bir komşusu veya gelinin bir akrabası gilde yemekler hazır olana kadar dinlenebilir, dinlendiği sırada köyün kızları bazıları yemek hazırlığında bulunup bazıları da gelinin ihtiyaçlarını karşılarlar.
Yemekten sonra halay ve oyunlar akşama kadar devam eder. Köylülerin kaldığı yerlerden uzaklanıp gelin için kamıştan tavansız bir oda yapılır bu odaya (ğaçakevi) denir.
Yedi gün süren (ğaçak) odası akşamları bu odada (ğaçak'ta) kalıp gündüz (gerdek) gelin odasında kalırlar.

Siriya Türkmenleri manilerinden seçmelerTabbılmı çala çala
Çıktım bir hüce dala
Ya yıkıllım ya o'llüm
Ya bu sevdigmi allım

Aya baktım ay bayaz
Ğıza baktım ğız bayaz
Cébe baktım para az
Dédim bu ğız yaramaz

Ağaçlar kölgelendi
Gözeller sürmelendi
Her gözelden bir öpüş
Yüregim tézzelendi

Xarmana géttim atlı
Alma yédim ne datlı
Vérin yémin içerim
Halal haramdan datlı

Xarman yéri xış yéri
Sevdigim yavaş yéri
Yüzündeki çıbanlar
Öpüş yéri diş yéri

Yorum (yok) Yorum yaz! Kalıcı Bağlantı